Kadın genital fizyolojisinde vajina, "Lactobacillus" (süt asidi bakterileri) adı verilen yararlı mikroorganizmaların baskın olduğu, kendi kendini temizleyebilen dinamik ve asidik bir jinekolojik ekosisteme sahiptir. Vajinanın bu doğal asidik pH dengesi ($3.8 - 4.5$), dışarıdan gelebilecek hastalık yapıcı patojenlerin çoğalmasını engelleyen en güçlü jinekolojik savunma kalkanıdır. Ancak vücut direncinin düşmesi, yanlış hijyen alışkanlıkları veya hormonal dalgalanmalar nedeniyle bu mikroflora dengesi bozulduğunda, jinekolojik lügatte "Vajinit" olarak adlandırılan vajinal enfeksiyonlar tetiklenir. Vajinal enfeksiyonlar masum gibi görünse de zamanında ve doğru jinekolojik yöntemlerle tedavi edilmediklerinde rahim içine, tüplere ve pelvik boşluğa ilerleyerek Pelvik İnflamatuar Hastalığa (PID), kronik kasık ağrılarına ve hatta ilerleyen süreçte jinekolojik kısırlığa (infertilite) yol açabilir. Op. Dr. Semra Çapar kliniğinde vajinal floranın mikroskobik incelemeleri, dirençli ve tekrarlayan vajinit enfeksiyonlarının kök neden analizleri ile kişiye özel ilaç ve probiyotik tedavi protokolleri jinekolojik uzmanlıkla yönetilmektedir.
Klinik jinekoloji pratiğinde en sık karşılaştığımız vajinal enfeksiyon türleri, patojenik ajanlarına ve jinekolojik akıntı karakterlerine göre üç ana başlıkta sınıflandırılmaktadır:
-
Vajinal Mantar Enfeksiyonu (Kandidiyazis): Genellikle Candida albicans mantarının aşırı çoğalmasıyla oluşur. En tipik jinekolojik belirtisi, dış genital bölgede (vulva) geceleri artan şiddetli kaşıntı, kızarıklık, yanma ve süte kesiği/peynir kıvamında parça parça, kokusuz beyaz vajinal akıntıdır. Sıklıkla kontrolsüz antibiyotik kullanımı, diyabet (yüksek şeker) ve gebelik dönemlerinde jinekolojik olarak tetiklenir.
-
Bakteriyel Vajinozis (BV): Yararlı bakterilerin azalıp anaerobik zararlı bakterilerin (Gardnerella vaginalis vb.) aşırı üremesiyle gelişir. En belirgin jinekolojik kriteri, özellikle cinsel ilişki veya adet kanaması sonrasında belirginleşen, bayat balık kokusunu andıran, gri-beyaz renkli, akışkan ve vajina duvarını kaplayan vajinal akıntıdır. Kaşıntı genellikle arka plandadır.
-
Trikomoniyazis Enfeksiyonu: Trichomonas vaginalis adı verilen kamçılı bir parazitin yol açtığı, neredeyse tamamen cinsel temas yoluyla bulaşan bir jinekolojik enfeksiyondur. Kötü kokulu, köpüklü, sarı-yeşil renkli bol vajinal akıntıya; idrar yaparken şiddetli yanma ve cinsel ilişki esnasında ağrı şikayetleri eşlik eder. Rahim ağzında jinekolojik olarak "çilek serviks" adı verilen mikroskobik kanama odakları oluşturur.
Vajinal enfeksiyonların tedavisi, kulaktan dolma fitil veya krem kullanımıyla kesinlikle yapılmamalıdır; çünkü mantar ilacı bakteriyel enfeksiyonu iyileştirmediği gibi vajinal florayı daha da bozabilir. Jinekolojik muayene esnasında rahim ağzı ve vajinadan jinekolojik pamuklu çubukla alınan sürüntünün mikroskop altında incelenmesi veya jinekolojik laboratuvarda kültür/PCR panelleriyle taranması neticesinde kesin tür saptanır. Bakteriyel ve paraziter vajinitlerde hekimin reçete edeceği spesifik oral antibiyotikler ve vajinal tabletler kullanılırken; Trikomoniyazis enfeksiyonunda jinekolojik zinciri kırmak adına Eş Tedavisi (Partner Tedavisi) de zorunludur. Mantar tablolarında ise antifungal jinekolojik fitiller ve oral kapsüller tercih edilir. Tedavi sürecini desteklemek ve florayı yeniden inşa etmek için asidik pH dengesine uygun genital yıkama köpükleri ve jinekolojik probiyotik takviyeleri reçete edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
-
Vajinal duş yapmak (vajina içini su veya sabunla yıkamak) enfeksiyonu jinekolojik olarak önler mi?
Kesinlikle hayır, aksine en büyük enfeksiyon nedenidir. Vajina içi yıkandığında, orayı koruyan tüm yararlı Lactobacillus bakterileri jinekolojik olarak yok edilir ve pH yükselerek zararlı mikrop ve mantarların hızla üremesine jinekolojik zemin hazırlanır.
-
Vajinal enfeksiyonların teşhis edilmesi için yapılan sürüntü (kültür) testi ağrılı mıdır?
Hayır. Jinekolojik muayene esnasında vajina içindeki akıntıdan yumuşak pamuklu bir çubuk yardımıyla numune alınması saniyeler süren, kesisiz, iğnesiz ve tamamen ağrısız bir jinekolojik işlemdir.
-
Kullanılan antibiyotikler neden vajinal mantar enfeksiyonuna yol açar?
Antibiyotikler vücuttaki zararlı bakterileri öldürürken vajinada bulunan yararlı koruyucu bakterileri de jinekolojik olarak yok eder. Yararlı bakteriler azaldığında, jinekolojik alanda meydanı boş bulan mantar hücreleri hızla çoğalarak enfeksiyon yaratır.
-
Vajinal enfeksiyonlar (vajinit) kadının hamile kalmasını veya doğurganlığını engeller mi?
Vajinadaki basit enfeksiyonlar kısırlık yapmaz. Ancak tedavi edilmeyip rahim içine ve fallop tüplerine ilerleyen kronik bakteriyel ve paraziter enfeksiyonlar, tüplerde jinekolojik yapışıklıklara yol açarak hamile kalma şansını jinekolojik olarak düşürebilir.
-
Gebelik (hamilelik) döneminde geçirilen vajinal enfeksiyonlar bebeğe jinekolojik olarak zarar verir mi?
Evet, özellikle bakteriyel vajinozis ve trikomoniyazis enfeksiyonları hamilelikte tedavi edilmezse rahim ağzını irrite ederek jinekolojik olarak erken su gelmesine, amniyon zarının iltihaplanmasına ve erken doğuma yol açabilir.
-
Vajinal mantar veya bakteriyel enfeksiyon tedavisinde cinsel ilişkiye jinekolojik izin verilir mi?
Hayır. Tedavi süresince jinekolojik dokuların tahriş olmasını önlemek, ilaçların emilimini korumak ve özellikle paraziter enfeksiyonlarda partnerler arası çapraz bulaşma döngüsünü kırmak adına vajinal cinsel ilişki tamamen yasaktır.
-
Bakire veya cinsel aktif olmayan kadınlarda da vajinal mantar enfeksiyonu görülebilir mi?
Evet, görülebilir. Vajinal mantar enfeksiyonu bir cinsel hastalık değildir. Yoğun stres, aşırı tatlı tüketimi, antibiyotik kullanımı, dar ve naylon iç çamaşırı giyilmesi gibi nedenlerle hiç cinsel deneyimi olmayan kadınlarda da jinekolojik olarak gelişebilir.
-
Vajinal enfeksiyon tedavisinde evde uygulanan sirkeli su veya sarımsak kürleri jinekolojik olarak güvenli midir?
Kesinlikle hayır. Vajina içine kulaktan dolma sirke, sarımsak, yoğurt gibi maddelerin jinekolojik olarak uygulanması hassas mukoza tabakasında ciddi kimyasal yanıklara, ülserlere ve var olan enfeksiyonun daha da derinleşmesine yol açar.
-
Tekrarlayan inatçı vajinal enfeksiyonlarda jinekolojik olarak altta yatan kök neden ne olabilir?
Yılda 4 defadan fazla tekrarlayan enfeksiyonlarda; gizli şeker hastalığı (diyabet), bağışıklık sistemini baskılayan kronik hastalıklar, kronik stres, hatalı jinekolojik hijyen alışkanlıkları veya partnerdeki sinsi taşıyıcılık jinekolojik olarak araştırılmalıdır.
-
Vajinal enfeksiyonlardan jinekolojik olarak korunmak adına evde nelere dikkat edilmelidir?
Sadece %100 pamuklu iç çamaşırları giyilmeli ve günlük değiştirilmeli, dar/sıkı pantolonlardan kaçınılmalı, vajina dışı sadece su veya pH dengeli jinekolojik ürünlerle önden arkaya doğru temizlenmeli ve ıslak mayo ile jinekolojik alanda uzun süre kalınmamalıdır.
Vajinal akıntı şikayetleriniz, yüksek duyarlılığa sahip mikrobiyolojik kültür/PCR tarama protokollerimiz ve bütünsel jinekolojik flora restorasyon programlarımız hakkında detaylı tıbbi bilgi almak; Op. Dr. Semra Çapar’ın klinik jinekoloji uzmanlığıyla tedavi takviminizi başlatmak için bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz.