Kadın üreme sistemi anatomisinde ve jinekolojik onkoloji taramalarında en sık teşhis edilen pelvis kitlelerinin başında miyomlar (tıbbi adıyla Uterin Leiomyom) gelmektedir. Miyomlar, rahmin duvar yapısını oluşturan düz kas tabakasındaki (miyometrium) tek bir düz kas hücresinin kontrolsüz, monoklonal olarak çoğalmasıyla gelişen, sert kıvamlı ve yuvarlak hatlı iyi huylu (benign) tümörlerdir. Üreme çağındaki kadınların neredeyse %70-80’inde hayatının bir döneminde mikroskobik veya makroskobik düzeyde miyom odakları gelişir. Kadınların en büyük korkusu bu kitlelerin kansere dönüşme ihtimalidir; ancak miyomlar jinekolojik olarak neredeyse %100 oranında iyi huyludur ve doğrudan kansere dönüşmezler. Çok nadir olarak (bbinde 2'den az) "Leiomyosarkom" adı verilen agresif bir rahim kanseri türüyle karışabilirler, bu durum miyomun ultrason takibinde çok hızlı ve agresif büyümesiyle kendini şüphelendirir. Op. Dr. Semra Çapar kliniğinde miyomların yüksek çözünürlüklü dijital ultrason takipleri, kesisiz kapalı miyom ameliyatları (laparoskopi/histeroskopi) ve kişiye özel üreme sağlığı koruma protokolleri jinekolojik uzmanlıkla yönetilmektedir.
Miyomların hastada hangi jinekolojik belirtileri göstereceği, tümörün boyutundan ziyade rahim duvarındaki anatomik yerleşim yerine bağlıdır ve jinekolojik olarak üç ana sınıfa ayrılır:
-
Submuköz Miyomlar: Rahim içi zarının (endometriumun) hemen altına, yani bebeğin yerleştiği boşluğa doğru büyüyen miyomlardır. Boyutları küçük (örneğin $1-2\text{ cm}$) olsa dahi rahim içi mukoza bütünlüğünü bozdukları için jinekolojik olarak en tehlikeli gruptur. Çok şiddetli, pıhtılı, uzun süren adet kanamalarına, kronik anemiye (kansızlık), embriyonun tutunmasını engelleyerek kısırlığa (infertilite) ve tekrarlayan düşüklere yol açarlar.
-
Intramural Miyomlar: Doğrudan rahim kas duvarının tam içinde gelişen en yaygın türdür. Büyüdükçe rahmin hacmini artırarak adet kanamalarının miktarını katlarlar ve geçmeyen kronik pelvik ağrı, bel ve bacak sızıları yaratırlar.
-
Subseröz Miyomlar: Rahmin dış zarına doğru, karın boşluğuna doğru büyüyen kitlelerdir. Genellikle kanama düzensizliği yapmazlar, ancak dev boyutlara ulaştıklarında ön taraftaki idrar torbasına (mesane) baskı yaparak sık idrara çıkma, böbrek genişlemesi veya arkadaki kalın bağırsağa baskı yaparak kronik kabızlık ve gaz sancısı gibi jinekolojik kitle bası semptomlarına neden olurlar.
Miyomların kesin tanısı jinekolojik muayene esnasında uygulanan yüksek çözünürlüklü Transvajinal Ultrasonografi (TVUS) ile saniyeler içinde ağrısızca konur. Tedavi planlaması ise hastanın yaşına, semptomların şiddetine ve en önemlisi gelecekte çocuk sahibi olmak isteyip istemediğine göre kişiye özel inşa edilir. Eğer miyom herhangi bir kanama, ağrı veya baskı yapmıyorsa, jinekolojik olarak 6 ayda bir ultrason takibi yeterlidir. Ancak tedavi gerektiren durumlarda cerrahi müdahale altın standarttır:
-
Miyomektomi (Miyomun Çıkarılması): Çocuk istemi devam eden veya rahim bütünlüğünü korumak isteyen kadınlarda sadece miyom odaklarının temizlendiği operasyondur. Rahim içi yerleşimli (submuköz) miyomlar vajinal yoldan kameralı sistemle girilen Histeroskopi ile kesisiz olarak; kas duvarındaki miyomlar ise karından küçük deliklerle girilen Laparoskopi (Kapalı Ameliyat) tekniğiyle mikro-cerrahi hassasiyetle çıkarılır.
-
Histerektomi (Rahmin Alınması Ameliyatı): Çocuk istemini tamamlamış, menopoza yakın veya menopoza girmiş, rahminde çok sayıda (multiple) dev miyom odakları bulunan ve kanamaları durdurulamayan hastalarda rahmin tamamen alındığı, hastayı kalıcı çözüme kavuşturan kesin jinekolojik cerrahi yaklaşımdır.
Sıkça Sorulan Sorular
-
Rahimde saptanan miyomlar zamanla jinekolojik olarak kansere (kötü huylu tümöre) dönüşür mü?
Hayır. Miyomlar iyi huylu düz kas tümörleridir ve patolojik olarak kansere dönüşme olasılıkları yok denecek kadar azdır (bbinde 2'den düşük). Ancak muayenede çok hızlı büyüyen miyomlar leiomyosarkom şüphesiyle jinekolojik olarak ameliyat edilmelidir.
-
Teşhis için uygulanan transvajinal pelvik ultrason muayenesi ağrılı mıdır?
Hayır, kesinlikle ağrısız bir işlemdir. Jinekolojik muayene konforunda, rahim ve yumurtalık anatomisini milimetrik netlikle görüntüleyen ultrason probunun vajina girişine yerleştirilmesiyle saniyeler içinde tamamlanan invaziv olmayan bir teşhis aracıdır.
-
Miyomlar kadının hamile kalmasını engeller mi, kısırlığa (infertilite) yol açar mı?
Evet, özellikle rahim içi boşluğuna yerleşen (submuköz) miyomlar veya kas duvarında büyüyüp tüplere baskı yapan intramural miyomlar, spermin yumurtaya ulaşmasını ya da döllenmiş embriyonun rahim duvarına tutunmasını engelleyerek kısırlığa neden olabilir.
-
Hamilelik (gebelik) döneminde rahimde miyom bulunması bebek için bir jinekolojik risk yaratır mı?
Gebelik hormonlarının (östrojen) etkisiyle hamilelikte miyomlar hızla büyüyebilir. Bu durum gebelikte şiddetli karın ağrılarına (miyom dejenerasyonu), plasentanın erken ayrılmasına, bebeğin ters gelmesine ve rahim kasılmalarını bozarak erken doğuma yol açabilir.
-
Kapalı miyom ameliyatı (laparoskopi veya histeroskopi) sonrasında hastanede kaç gün yatılır?
Laparoskopik (kapalı) veya histeroskopik miyom ameliyatları minimum doku hasarı yaratan ileri cerrahi teknikler olduğu için hastalarımız genellikle operasyondan sonraki 24 saat içinde taburcu edilir ve hastanede sadece 1 gece kalırlar.
-
Miyomların ameliyatsız, bitkisel kürlerle (soğan kürü, bitki çayları) küçültülmesi jinekolojik olarak mümkün müdür?
Kesinlikle tıbben imkansızdır. Miyomlar genetik ve hormonal kökenli katı düz kas kitleleridir. İçeriği bilinmeyen bitkisel kürler miyomları küçültmediği gibi, karaciğer enzimlerini bozabilir veya hormonal dengeyi daha da saptırarak kanamaları artırabilir.
-
Miyom ameliyatıyla rahmi tamamen alınan (histerektomi yapılan) bir kadın erken menopoza girer mi?
Hayır. Menopoz rahmin alınmasıyla değil, yumurtalıkların (overlerin) faaliyetini jinekolojik olarak durdurmasıyla oluşur. Ameliyat esnasında kadının yumurtalıkları korunursa, hormon üretimi devam edeceği için hasta menopoza girmez, sadece adet kanaması kesilir.
-
Ameliyatla temizlenen veya yakılan miyomlar ilerleyen yıllarda jinekolojik olarak tekrar çıkar mı?
Eğer ameliyatta rahmin tamamı alınmadıysa, sadece miyomlar temizlendiyse (miyomektomi), kadının üreme çağındaki östrojen üretimi devam ettiği için rahim duvarındaki diğer mikroskobik kas hücrelerinden yıllar içinde yeni miyom odakları nüks edebilir.
-
Miyom ameliyatından (miyomektomi) ne kadar süre sonra jinekolojik olarak hamile kalınabilir?
Miyom çıkarıldıktan sonra rahim kas duvarına dikişler atılır. Rahim duvarının gebelik boyunca büyüyecek olan bebeği taşıyabilecek hücresel güce ve jinekolojik bütünlüğe kavuşması adına ameliyattan sonra en az 4 ila 6 ay gebelik planlanmamalıdır.
-
Ameliyat sonrasında cinsel ilişkiye ve normal hayata jinekolojik olarak ne zaman dönülür?
Kapalı ameliyat geçiren hastalarımız 3-5 gün içinde normal ofis hayatlarına dönebilirler. Ancak rahim dikişlerinin ve vajinal mukozanın jinekolojik olarak enfeksiyon kapmadan tam kaynaması adına ilk 4 ila 6 hafta boyunca vajinal cinsel ilişki yasaktır.
Anormal vajinal kanamalarınız, inatçı kasık ağrılarınız, yüksek çözünürlüklü transvajinal ultrasonografi check-up hizmetlerimiz ve ileri düzey kapalı cerrahi (laparoskopi) miyom ameliyatlarımız hakkında detaylı tıbbi bilgi almak; Op. Dr. Semra Çapar’ın cerrahi uzmanlığıyla tedavi takviminizi planlamak için kliniğimizle hemen iletişime geçebilirsiniz.