Menopoz, yumurtalık faaliyetlerinin kalıcı olarak durması ve östrojen üretiminin kesilmesiyle karakterize jinekolojik bir dönemdir. Tıbbi olarak menopoz teşhisi için kadının kesintisiz 12 ay boyunca hiç adet görmemiş olması şarttır. Bu süre tamamlandıktan sonra yaşanan, miktarı ve rengi ne olursa olsun (hafif kahverengi lekelenme veya yoğun pıhtılı kanama) her türlü vajinal kanama kesinlikle patolojiktir. Tıp literatüründe Postmenopozal Kanama olarak adlandırılan bu tablo, masum bir durum olmayıp aksine derhal dışlanması gereken bir Rahim (Endometrium) Kanseri alarm sinyalidir. Op. Dr. Semra Çapar kliniğinde menopoz kanamalarının teşhisi ve ağrısız biyopsi protokolleri jinekolojik uzmanlıkla yönetilmektedir.
Menopoz sonrası vajinal kanamaların nedenleri jinekolojik olarak iki ana başlık altında incelenir:
-
İyi Huylu Nedenler: Kanamaların büyük kısmı östrojen eksikliğine bağlı rahim içi zarı ve vajina mukozasının aşırı incelip kurumasıyla oluşan Dokusal Atrofi tablosundan kaynaklanır. Rahim içi polipler, miyomlar veya dışarıdan alınan kontrolsüz hormon takviyeleri de bu gruptadır.
-
Kanser ve Kanser Öncüsü Nedenler: Kanamaların bir kısmı doğrudan rahim içi kanserinin ön basamağı olan atipili hiperplazi veya Endometrium (Rahim) Kanseri habercisidir. Erken evre rahim kanseri uzak organlara yayılmadan önce kendini sadece bu hafif lekelenmelerle belli ettiği için "kanama geçti" diyerek muayeneyi ertelemek hayati bir hatadır.
Kliniğimizde menopoz kanamasıyla başvuran hastada öncelikle Transvajinal Ultrasonografi (TVUS) ile rahim iç zarı (endometrium) kalınlığı ölçülür. Menopozdaki jinekolojik güvenlik sınırı $4-5\text{ mm}$'nin altıdır. Eğer kalınlık $5\text{ mm}$ ve üzerinde ölçülürse kesin patolojik tanı için doku örneği alınması zorunludur. Kliniğimizde bu işlem, eski tip kürtajların aksine rahim ağzını genişletmeden saniyeler içinde vakum gücüyle doku toplayan, ultra ince ve esnek mikro-kanüller vasıtasıyla icra edilen Pipelle Biyopsi tekniğiyle, anestezi gerektirmeden ağrısızca yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
-
Menopoza girdikten yıllar sonra yaşanan çok hafif, kahverengi bir lekelenme de tehlikeli midir?
Evet, kesinlikle çok kritiktir. Kanser dokusu her zaman yoğun kanamaz; sinsi başlangıçlar çoğunlukla sadece çamaşırda fark edilen kahverengi/pembe lekelenmeler veya et suyu rengindeki kokulu akıntılar şeklinde olur.
-
Menopozda vajinal kuruluktan ötürü ilişki sonrası kanama olması normal bir durum mudur?
Östrojen eksikliğine bağlı vajinal kuruluk (atrofi) menopozda ilişki sonrası kanamanın en sık nedenidir. Ancak kanamanın kuruluktan mı yoksa rahim içindeki gizli bir tümörden mi kaynaklandığını ultrason ve biyopsi yapmadan anlamak imkansızdır.
-
Klinik ortamında uygulanan rahim içinden parça alma (pipelle biyopsi) işlemi çok ağrılı mıdır?
Hayır, tamamen ağrısızdır. Kliniğimizde uygulanan Pipelle tekniği, eski tip metal küretaj kaşıklarının aksine, sadece bir iğne kalınlığında ultra ince ve esnek steril plastik kateterlerle vajinal yoldan saniyeler içinde doku emerek numune toplayan konforlu bir ofis prosedürüdür.
-
Alınan endometrial pipelle biyopsi ve küretaj tahlil sonuçları patolojiden kaç günde çıkar?
Menopoz sonrası kanama odağından toplanan hücresel numunelerin histopatolojik fiksasyon, özel boyama ve mikroskobik inceleme süreçleri, jinekolojik patoloji laboratuvar koordinasyonumuz dahilinde genellikle 3 ila 5 iş günü içerisinde detaylı rapor halinde netleşir.
-
Menopozda rahim duvarı (endometrium) kalınlığı ultrason muayenede en fazla kaç milimetre olmalıdır?
Hormon replasman tedavisi (HRT) almayan sağlıklı menopoz sonrası kadınlarda, transvajinal ultrasonografi ile ölçülen rahim iç zarı kalınlığı jinekolojik sınır olarak $4\text{ mm}$'nin altında dökümante edilmelidir. $5\text{ mm}$ ve üzeri ölçümler doğrudan biyopsi endikasyonudur.
-
Kanama sadece bir kez oldu ve kendiliğinden tamamen durdu, yine de doktora gitmek gerekir mi?
Evet, kesinlikle muayene ve ultrason şarttır. Kanamanın durmuş olması alt tabakadaki hücresel patolojinin veya rahim içi kanseri riskinin yok olduğu anlamına gelmez; tümör odakları periyodik olarak durup yeniden kanama yapma karakterine sahiptir.
-
Bitkisel kürler (aslanpençesi, soğan kürü) menopoz kanamalarını durdurmada jinekolojik olarak güvenli midir?
Kesinlikle çok tehlikeli ve yasaktır. Menopoz sonrası kanama jinekolojik onkolojik bir şüphedir. İçeriği bilinmeyen bitkisel kürler, rahim içindeki olası bir kanser hücresini daha da büyüterek metastaz sürecini jinekolojik olarak hızlandırabilir.
-
Menopoz döneminde rahim ağzı kanser taraması (Pap Smear ve HPV testi) yapılmaya devam edilmeli midir?
Evet, kesinlikle devam edilmelidir. Menopoz adetlerin bitmesidir ancak rahim ağzı ve vulva kanseri riski yaşla birlikte artmaya devam eder. Uluslararası kılavuzlar uyarınca 65-70 yaşına kadar rutin jinekolojik smear ve HPV DNA taramaları aksatılmamalıdır.
-
Rahim içi polipleri menopozda kanama yapıyorsa ameliyatla nasıl jinekolojik tedavi edilir?
Menopozda saptanan poliplerin kanserleşme riski gençlere oranla daha yüksektir. Bu polipler jinekolojik muayene konforunda, vajinal yoldan mikro kameralarla rahim içine girilen kesisiz Histeroskopi ameliyatı ile kökünden kesilerek sıfır hasarla ve ağrısızca temizlenir.
-
Patoloji sonucu "Atipili Endometrial Hiperplazi" çıkan menopozdaki bir hastaya yaklaşım nasıl olmalıdır?
Atipili hiperplazi, rahim kanserinin bir adım öncesi jinekolojik onkolojik evresidir. Menopoz dönemindeki bir kadında bu sonuç dökümante edildiğinde çocuk istemi zaten tamamlandığı için kesin ve tek jinekolojik tedavi rahmin ameliyatla tamamen alınmasıdır (Histerektomi).
Menopoz dönemi lekelenmeleriniz, yüksek çözünürlüklü transvajinal ultrasonografi ölçümlerimiz, kesisiz ofis pipelle biyopsi tekniklerimiz ve kişiye özel jinekolojik onkoloji tarama check-up hizmetlerimiz hakkında detaylı tıbbi bilgi almak; Op. Dr. Semra Çapar’ın uzman klinik tecrübesiyle onkolojik koruma planınızı oluşturmak için kliniğimizle hemen iletişime geçebilirsiniz.