HPV (Human Papilloma Virus), kadın ve erkek dış genital anatomisinde, vajinal mukozada, rahim ağzında ve perianal bölgelerde enfeksiyon oluşturan, 200’den fazla alt tipi tanımlanmış, jinekolojik onkoloji alanının en önemli viral patojenidir. Kadın genital fizyolojisinde HPV, jinekolojik kanser tarama programlarının ana odağını oluşturur; çünkü başta rahim ağzı (serviks) kanseri olmak üzere vajina, vulva ve anüs kanserlerinin neredeyse %100’ünün kök nedeni bu virüstür. HPV, cilt ve mukoza temasıyla, çoğunlukla da cinsel birliktelik yoluyla son derece hızlı bir şekilde bulaşır. Virüsün en sinsi özelliği, jinekolojik alana yerleştikten sonra yıllarca hiçbir ağrı, kaşıntı, anormal akıntı veya jinekolojik belirti vermeden tamamen sessiz bir şekilde hücresel hasar başlatabilmesidir. Op. Dr. Semra Çapar kliniğinde HPV enfeksiyonlarının moleküler teşhisi, tip analizi, genital siğil tedavileri ve kanser öncüsü lezyonların jinekolojik takibi en üst düzey tıbbi uzmanlıkla yürütülmektedir.
Klinik pratiklerimizde HPV tipleri, jinekolojik dokularda yarattıkları patolojik hasarlara ve onkojenik (kanser yapıcı) potansiyellerine göre iki temel gruba ayrılmaktadır:
-
Düşük Riskli HPV Tipleri (Tip 6, 11 vb.): Bu virüs grupları kesinlikle kansere ilerlemez. Ancak jinekolojik olarak dış genital bölgede, anüs çevresinde veya vajina girişinde "kondilom" adı verilen, karnabahar görünümlü, tekli veya kümelenmiş genital siğillere yol açarlar. Siğiller fiziksel olarak ağrısız olsalar da yoğun kaşıntı, jinekolojik estetik kaygı ve cinsel ilişki sırasında kanama/tahriş yaratırlar.
-
Yüksek Riskli (Onkojenik) HPV Tipleri (Tip 16, 18, 31, 33, 45 vb.): Dışarıdan bakıldığında hiçbir siğil veya yara oluşturmazlar. Doğrudan rahim ağzı hücrelerinin genetik çekirdeğine entegre olarak zamanla CIN1, CIN2 ve CIN3 adı verilen kanser öncüsü hücresel bozulmaları (displazileri) tetiklerler. Özellikle HPV 16 ve 18, rahim ağzı kanserlerinin %70'inden doğrudan sorumludur.
HPV enfeksiyonunun virüsü vücuttan tamamen söküp atacak spesifik bir antiviral jinekolojik ilaç tedavisi günümüz tıbbında mevcut değildir. Ancak insan vücudunun güçlü hücresel bağışıklık sistemi, virüsle enfekte olan kadınların %90'ında virüsü 1 ila 2 yıl içerisinde jinekolojik olarak baskılar ve dokulardan tamamen temizler. Bu süreçte jinekolojik tedavinin amacı, virüsün yol açtığı kondilomları ve rahim ağzı lezyonlarını ortadan kaldırmaktır. Genital siğillerin tedavisinde fraksiyonel karbondioksit (CO2) lazerle siğil yakma, kriyoterapi (sıvı azotla dondurma) veya cerrahi eksizyon yöntemleri klinik konforunda ağrısızca uygulanır. Rahim ağzında saptanan yüksek riskli lezyonlarda ise LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure) veya soğuk konizasyon operasyonları ile riskli dokular emniyet sınırlarıyla çıkarılarak tam bir jinekolojik koruma sağlanır. Bu süreçten korunmanın ve kanser zincirini kırmanın en etkili, modern yolu ise 9 Valanlı (Dokuzlu) HPV Aşısı yaptırmaktır. Aşı, cinsel hayat başlamadan önce en yüksek korumayı sağlasa da, cinsel aktif veya HPV pozitif bireylerde de diğer tiplere karşı jinekolojik koruma sağlaması amacıyla jinekolojik kılavuzlarca şiddetle önerilmektedir.
Sıkça Sorulan Sosular
-
HPV virüsünün tüm alt türleri jinekolojik olarak rahim ağzı kanserine yol açar mı? Hayır. HPV'nin sadece yüksek riskli onkojenik tipleri (Tip 16, 18 vb.) rahim ağzı kanserine neden olur. Siğil yapan düşük riskli tipler (Tip 6, 11) kesinlikle kansere dönüşmez.
-
HPV enfeksiyonu cinsel temas dışında başka yollarla da bulaşabilir mi? HPV neredeyse tamamen genital ten tene temas ve cinsel ilişkiyle bulaşır. Çok nadir olarak hijyenik olmayan ortak havlu, jilet kullanımı veya ağda salonlarındaki kontamine aletlerle de jinekolojik geçiş bildirilmiştir.
-
Vücuda giren HPV virüsünün tamamen jinekolojik tedavisi ve temizlenmesi mümkün müdür? Virüsü doğrudan yok eden bir ilaç yoktur. Ancak güçlü bir bağışıklık sistemi, enfeksiyonlerin %90’ını jinekolojik olarak 1-2 yıl içinde vücuttan temizler. Biz klinikte sadece virüsün yarattığı siğil ve lezyonları tedavi ederiz.
-
Koruyucu HPV aşısı kaç yaşında ve kaç doz jinekolojik protokol olarak yapılmalıdır? HPV aşısı ideal olarak 9-14 yaş arasında 2 doz; 15 yaşından sonra ve yetişkinlik döneminde ise jinekolojik kılavuzlara göre 0, 2. ve 6. aylarda olmak üzere toplam 3 doz şeklinde kalçadan veya koldan uygulanır.
-
Bir kadının jinekolojik olarak HPV taşıyıcısı olup olmadığı nasıl teşhis edilir? Jinekolojik muayene esnasında rahim ağzından jinekolojik mikro fırça yardımıyla alınan sürüntü örneğinin laboratuvarda moleküler PCR yöntemiyle analiz edilmesi (HPV DNA Testi) sayesinde kesin teşhis konulur.
-
Cinsel hayatı başlamış veya HPV pozitif çıkmış kadınlar da HPV aşısı yaptırabilir mi? Evet, kesinlikle yaptırabilir. HPV aşısı jinekolojik olarak pozitif olduğunuz tiple gelecekte tekrar karşılaşmanızı zorlaştırırken, aşı içeriğinde bulunan ve henüz vücudunuza almadığınız diğer ölümcül kanser yapıcı HPV tiplerine karşı %100 korur.
-
Vajina ve dış genital bölgede çıkan siğiller (kondilom) tedavi edilmezse kanserleşir mi? Hayır, kondilomlara neden olan HPV 6 ve 11 jinekolojik olarak non-onkojeniktir, yani kanser yapmazlar. Ancak tedavi edilmezlerse siğiller hızla büyüyerek tüm genital alanı ve anüs çevresini kaplayabilir, jinekolojik hijyeni bozabilir.
-
HPV enfeksiyonu erkeklerde ne tür belirtiler gösterir ve jinekolojik önemi nedir? Erkeklerde çoğunlukla hiçbir belirti vermez ve sinsi taşıyıcılık yaparlar. Ancak düşük riskli tipler erkek genital organında siğillere; yüksek riskli tipler ise penis, anüs ve baş-boyun kanserlerine yol açabilir.
-
HPV pozitif çıkan gebe (hamile) bir kadın doğum yaparken bebeğine virüs bulaştırır mı? Eğer doğum kanalında (vajina içinde) aktif, büyük jinekolojik siğiller (kondilom) mevcutsa, bebek normal doğum esnasında virüsü kapabilir ve bebekte "laringeal papillomatozis" (boğazda siğil) gelişebilir; bu durumda sezaryen doğum tercih edilir.
-
HPV enfeksiyonunun takibinde ve vücuttan temizlenmesinde evde nelere dikkat edilmelidir? Bağışıklık sistemini en çok çökerterek HPV'nin kansere ilerlemesine yol açan faktör sigaradır; sigara kesinlikle bırakılmalıdır. Düzenli uyku, antioksidan beslenme, jinekolojik check-up muayenelerini aksatmama ve kondom kullanımı şarttır.
HPV DNA tarama protokollerimiz, yüksek çözünürlüklü kolposkopi imkanlarımız, kesisiz lazerle siğil yakma tedavilerimiz ve 9 valanlı jinekolojik aşı uygulamalarımız hakkında detaylı tıbbi bilgi almak; Op. Dr. Semra Çapar’ın uzman onkolojik jinekoloji tecrübesiyle koruma planınızı oluşturmak için kliniğimizle hemen iletişime geçebilirsiniz.