HPV ve Smear Tarama Testleri Hangi Yaşta ve Kaç Yılda Bir Yaptırılmalıdır?

Kadın sağlığı ve jinekolojik onkoloji tarama programlarının en temel, hayat kurtarıcı unsurlarından biri, rahim ağzı (serviks) kanseri riskini sıfırlamayı hedefleyen HPV DNA ve Smear tarama testleridir. Rahim ağzı kanseri, sinsi karakteri nedeniyle jinekolojik dokularda hiçbir ağrı, kanama veya anormal akıntı belirtisi göstermeden, Human Papilloma Virüsü’nün onkojenik (kanser yapıcı) tipleri vasıtasıyla yıllar içinde yavaşça gelişir. Modern tıpta bu kanser türü, henüz hücresel bir hasar bile tam başlamadan, düzenli jinekolojik taramalar sayesinde %100 önlenebilen tek jinekolojik kanser olarak kabul edilir. Op. Dr. Semra Çapar kliniğinde rutin jinekolojik check-up programları, yüksek hassasiyetli sıvı bazlı Smear analizleri ve en gelişmiş moleküler HPV DNA genotiplendirme taramaları uluslararası standartlar ve tam hasta gizliliği esasıyla jinekolojik uzmanlıkla yönetilmektedir.

Uluslararası jinekoloji otoriteleri ve onkoloji kılavuzları, bir kadının hayat boyu takip etmesi gereken rahim ağzı kanseri tarama sıklığını ve yaş jinekolojik kriterlerini net kurallarla belirlemiştir:

  • 21 - 29 Yaş Arası Dönem: Cinsel aktif olan tüm kadınlarda tarama 21 yaşında jinekolojik olarak başlar. Bu yaş grubunda her 3 yılda bir sıvı bazlı Smear (Pap test) sitolojisi yapılması yeterlidir. Genç yaşlarda HPV enfeksiyonları bağışıklık sistemiyle %90 oranında kendiliğinden temizlendiği için, anormal bir smear sonucu veya tıbbi zorunluluk olmadıkça bu yaş grubuna rutin moleküler HPV DNA testi uygulanması jinekolojik olarak önerilmez.

  • 30 - 65 Yaş Arası Dönem: Rahim ağzı kanseri riskinin en yoğun izlenmesi gereken altın jinekolojik evredir. Kılavuzların altın standart kabul ettiği tarama yöntemi, her 5 yılda bir tekrarlanan kombine "Co-testing" (Smear + HPV DNA) protokolüdür. Bu ikili sistem, hem kanser yapıcı virüsün varlığını haritalandırır hem de mikroskop altında hücrelerin bir hasar alıp almadığını denetler. Alternatif olarak sadece 3 yılda bir smear takibi de jinekolojik seçenekler arasındadır.

  • 65 Yaş ve Üzeri Dönem: Son 10 yıl içerisinde düzenli olarak taramadan geçmiş, ardışık dökümantasyonlarında hiçbir anormal hücre bozulması (CIN lezyonları veya ASCUS) ve HPV pozitifliği saptanmamış olan kadınlarda, jinekolojik uzman onayı ile rutin kanser taramaları güvenle sonlandırılabilir.

Söz konusu tarama testlerinin jinekolojik muayene esnasında spekulum konforuyla alınması, kesisiz, iğnesiz ve tamamen ağrısız bir ofis prosedürüdür; sadece birkaç saniye sürer. Doğru tahlil sonuçları elde edebilmek adına, test randevusundan önceki son 48 saat boyunca vajinal duş yapılmamalı, vajinal fitil veya jinekolojik krem kullanılmamalı ve cinsel birliktelik yaşanmamış jinekolojik durumda olunmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

  1. Rahim ağzı taramasında uygulanan HPV DNA ve Smear testleri ağrı verir mi? Hayır, her iki sürüntü testi de jinekolojik muayene esnasında yumuşak uçlu jinekolojik mikro fırçalarla rahim ağzına dokunularak yapılan, enjeksiyon veya kesi içermeyen tamamen ağrısız işlemlerdir.

  2. Alınan HPV tarama ve Smear testi tahlil sonuçları kaç günde çıkar? Kliniğimizde toplanan sıvı bazlı jinekolojik hücre örneklerinin moleküler PCR amplifikasyon ve patolojik sitoloji süreçleri, jinekolojik laboratuvar yoğunluğuna bağlı olarak genellikle 3 ila 5 iş günü içerisinde detaylı olarak raporlanır.

  3. HPV tarama testi sonucunun pozitif çıkması kesin olarak kanser olduğumu mu gösterir? Kesinlikle hayır. HPV pozitifliği sadece vücudunuzda virüsün bulunduğunu belirtir. Bu durum, jinekolojik takibinizin sıklaştırılması ve gerekirse gözle görülmeyen hasarları saptamak adına "Kolposkopi" yapılması için bir erken uyarıdır.

  4. 21 yaşından küçük ama cinsel olarak aktif kadınlarda HPV taraması yapılmalı mıdır? Uluslararası kılavuzlar, 21 yaş altındaki kadınlarda jinekolojik kanser oranlarının tarihi olarak sıfıra yakın olması ve geçici HPV enfeksiyonlarının yarattığı kafa karışıklığını önlemek adına 21 yaşından önce taramayı kesinlikle önermez.

  5. Jinekolojik tarama randevusuna gelmeden önce hastanın dikkat etmesi gereken kurallar nelerdir? Doğru sonuçlar için jinekolojik tahlilden önceki son 48 saat boyunca vajinal cinsel ilişkiye girilmemeli, vajinal duş yapılmamalı, tampon, vajinal fitil veya jinekolojik merhemler kesinlikle kullanılmamalıdır.

  6. Koruyucu rahim ağzı kanseri aşısı (HPV aşısı) yaptıran kadınların da tarama testine ihtiyacı var mı? Evet, kesinlikle vardır. En gelişmiş 9 valanlı (dokuzlu) HPV aşısı, kanserlerin %90'ından sorumlu olan en tehlikeli türlere karşı tam jinekolojik koruma sağlasa da, aşı içeriğinde olmayan nadir jinekolojik HPV tiplerine karşı taramalara devam edilmelidir.

  7. HPV DNA ve Smear testleri rahim ağzı kanserinin kesin teşhisi için yeterli midir? Hayır, bu testler sadece risk varlığını ve hücre bozulması şüphesini saptayan ön jinekolojik tarama araçlarıdır. Kesin kanser veya kanser öncüsü lezyon (CIN1, CIN2, CIN3) teşhisi için mutlaka kolposkopi altında mikro-biyopsi yapılmalıdır.

  8. Erkek partnerler için jinekolojik laboratuvarda standart bir HPV tarama testi var mıdır? Erkekler için kadınlardaki gibi rahim ağzı benzeri bir jinekolojik tarama standardı tıbben yoktur. Erkeklerde virüs sadece aktif bir genital siğil (kondilom) oluşturduğunda siğil üzerinden sürüntü veya lezyon biyopsisi alınarak PCR ile tipleme yapılabilir.

  9. Hamilelik (gebelik) döneminde rutin jinekolojik Smear ve HPV sürüntü testleri yapılabilir mi? Evet, gebeliğin erken haftalarındaki ilk rutin jinekolojik kontroller esnasında rahim ağzından sürüntü örneği alınmasında bebek sağlığı, plasenta bütünlüğü veya hamilelik süreci açısından hiçbir jinekolojik sakınca veya düşük riski yoktur.

  10. Hiç cinsel birlikteliği olmamış bekar/bakire kadınlarda HPV taraması jinekolojik olarak gerekli midir? HPV jinekolojik olarak neredeyse tamamen cinsel temas ve genital ten tene temas yoluyla bulaşan bir virüstür. Bu nedenle hiç cinsel deneyimi olmamış bakire kadınlarda rahim ağzı kanseri riski yok denecek kadar azdır og tarama önerilmez.

Rahim ağzı kanser önleyici tarama protokollerimiz, yüksek duyarlılığa sahip moleküler HPV DNA tipleme tekniklerimiz ve jinekolojik check-up programlarımız hakkında detaylı tıbbi bilgi almak; Op. Dr. Semra Çapar’ın uzman klinik takvimiyle jinekolojik taramanızı planlamak için bizimle iletişime geçerek randevunuzu hemen alabilirsiniz.